Северо-Казахстанская областная универсальная
научная библиотека им. Сабита Муканова
Регистрация

Добро пожаловать в крупнейший информационный, образовательный и культурный центр, формирующий и поддерживающий современный уровень знаний, интеллекта и культуры в Северо – Казахстанском регионе.

Абильмажинова Б.М – директор ОУНБ им.Сабита Муканова.

Просмотр вопроса
Добрый день коллеги!Сотрудникам библиотек района Шал акына нужен материал о Мурын Жырау Сенгирбекулы. Заранее благодарны.
Гость
17 января 2019

Здравствуйте, коллеги! Список литературы по вашему запросу отправили на электронную почту вашей библиотеки. 

Список  к запросу «Мурын жырау»

Садырбаев С.
Мұрын жырау мұрасы және тұтастану туралы бiрер сөз // Қырымның қырық батыры.- Алматы : Арыс, 2005.- 485-489 б.

Садырбаев С.
Мұрын жыраудың мұрасы және тұтастану туралы бiрер сөз // Қазақ ССР Ғылым акад.хабарлары. Қоғамдық ғылымдар сериясы.- 1965.- Шығ. 1.- 77-80 б.

Мұрын жырау // Бес ғасыр сөйлейдi.- Алматы: Арыс, 2014.- 311-332 б.
Мұрын жырау һәм көшпелiлер мәдениетi / дайын. А. Мұраттас // Түркiстан.- 2013. - 10 қазан (№ 40). - 8 б.

Құмар Н.
Боғданың бойы боз қамыс... // Ана тiлi.- 2013. - 17 - 23 қаңтар (№ 3). - 3 б.
Мұрын жыраудың айтуынан жазып алған, Телағыс - "Қырымның қырық батыры" батырлар топтамасына жататын жыр жайында.


Әрiпұлы Д.
"Манастан кем емес шығарма" // Егемен Қазақстан.- 2013. - 31 шiлде (№ 180). - 6 б.
Ақын Мұрын жырау, және оның жырлары туралы.

 

Жүгенбаева Г.
"Қырымның қырық батыры" және Мұрын жырау: Мұрын жырау жырлаған "Қырымның қырық батыры" жыры туралы // Қазақ тарихы.- 2005. - N 1.- 33-36 б.- Библиогр.: 15 атау.

 

Мұраттас А.
Көшпелiлер мәдениетi һәм Мұрын жырау // Мәдениет.-
2014. - № 3. - 34-35 б.
Ақтауда Ш.Есенов атын. КМТжИУ-де өткен "Мұрын жырау және Қырымның қырық батыры" жырлар циклi конференциясы туралы.



Мәмет С.
Мұрын жырау мұрасы // Егемен Қазақстан.- 2009 . - 9 қазан (№ 330/332). - 6 б.

 

Махамбет Қ.
Жырдың - таңдайлысы, жыраудың - маңдайлысы // Айқын.- 2009. - 9 қазан (№ 188). - 5 б.


Мұрын жырау Сеңгiрбекұлының 150 жыл толуына орай, "Жыраулық дәстүр жауһарлары" атты конференция жайында.

 

Озғанбаев Ө.
Маңғыстау Гомерi // Мәдени мұра = Культурное наследие.- 2010.- № 2.- 20-30 б.
Мұрын жырау туралы.

 

Бабалар сөзi. 50 том: Батырлар жыры / Мәдени мұра" мемл. бағдарл.; М. Құл-Мұхаммед (төраға) ; Фольклортану, әдебиеттану, өнертану секц.; том. ред. алқасы: С. Қосан (жауап. ред.), С. Қасқабасов ж. б.; жүйел., ғыл. қосымш. дайынд. С. Сәкенов.- Жүз томдық.- Астана: Фолиант, 2008.- 464 бет, 22 см.- (Мәдени мұра) 
Мұрын жырау Сеңгiрбекұлынан жазылып алынған эпос " Қырымның қырық батыры" қазақ халқының ғана емес, барша адамзат өркениетiнiң аса құнды рухани қазынасы
Ғылыми қосымш. : б. 423-46

 

Ғұмарова М.
"Қырық батыр" жыры // Қырымның қырық батыры.- Алматы : Арыс, 2005.- 504-511 б.  . Фольклор.Фольклористика
   II. Қырымның қырық батыры", дастан
   I. Мұрын жырау



Қоңыратбаев Ә.
Мұрын ақын жырлаған "Қырымның қырық батыры" // Қырымның қырық батыры.- Алматы : Арыс, 2005.- 485-489 б.



Батырлар жыры /Қырымның қырық батыры: Мұрын жыраудан жазылған мұралар.- Алматы: Жазушы, 1989.- 5 том

 

Кенесбаева Г. Степной Гомер [Электронный ресурс] / Галия Кенесбаева. Режим доступа: http://ogni.kz/rubrika/kulturnoe-nasledie/stepnoy-gomer-.html

Михайлов А. Последний казахский сказитель [Электронный ресурс] / Андрей Михайлов. Режим доступа: informburo.kz/stati/posledniy-kazahskiy-skazitel.html

Мурын жырау [Электронный ресурс]. - Режим доступа: inform.kz https://www.inform.kz/ru/muryn-zhyrau_a2209107

Мурын жырау Сенгирбекулы [Текст] // Календарь юбилеев учреждений, организаций и видных деятелей Республики Казахстан. 2009 год / А. Б. Ракишева / НБ РК. Алматы, 2008. – 70 с.

Из очерка Сабита Муканова «Форт Шевченко» (был опубликован в журнале «Вокруг света» в 1948 году):

"Пришёл сюда и известный Мурун-жирау (сказитель) Сенгербаев. Ему 92 года. Он безбородый, но зрение, слух и зубы у него сохранились полностью. Несмотря на свои преклонные годы, он ещё свеж и бодр. Он из рода адай.

Несколько лет назад сотрудники Казахского филиала Академии наук СССР в Алма-Ате записали из уст Мурун-жирау Сенгербаева более сорока тысяч строк эпических поэм, былин и народных сказов… Он пел нам о том, что видел за свои девяносто два года жизни. Не было конца и края содержательным и волнующим его песням".

Мурын жырау прославился как исполнитель эпосов ногайского периода.

          Благодаря своему таланту сказитель объездил бывшие Бухарские, Хивинские эмираты. Его творчество знали народы, населяющие территорию между Амударьей и Сырдарьей, южное побережье Каспийского и Черного морей.

В зрелом возрасте знаток жанра завоевывает себе почетное звание Мурын жырау. В эпосе «Сорок крымских батыров» («Қырымның қырық батыры») рассказывается о легендарных судьбах исторических личностей тюркских народов, входивших в Ногайскую Орду, которая была частью Казахского ханства в эпоху его расцвета. Это сорок историй-дастанов с сильной драматургией, изложенных богатым художественным слогом. Каждый дастан раскрывает жизнь отдельного героя казахов, ногайцев, карачаево-черкесов, каракалпаков, а в основе повестей - реальные события, которые происходили на Мангышлаке, в Туране, Крыму. Последним сказителем, который помнил эпос наизусть, был Мурын-жырау Сенгирбекулы, который жил на полуострове Мангыстау.

 

Произведение, которое он исполнял, потрясает воображение - чтобы его воспроизвести, требуется 45 дней! Когда прославленному сказителю исполнилось 82 года, во времена Великой Отечественной войны ученые-этнографы записали с его слов это произведение. Некоторые дастаны, возможно, стали предтечей других выдающихся произведений.

 

17 января 2019
Ответы (0)